Ben Amerika'da iken...

Toplumların kendi kültürlerinde doğmuş kavramlara sarılması ya da tam tersine kendi değerlerini bırakıp komşunun kavramını başköşeye buyur etmesi üzerine çarpıcı bir analiz gündeme geldi. Makalede, başka kültürlerde doğmuş kavramların daha "modern", "bilimsel" ve "entelektüel" kabul edilerek yalnızca kelimelerin değil, zihinsel mobilyaların da tamamen değiştirildiği vurgulandı. Eskiden evimizde "akıl", "hikmet", "irfan", "adalet", "ahlak", "emanet" ve "mesuliyet" gibi kavramların yer aldığı hatırlatılırken; kapıyı çalan modernitenin ardından pragmatizm, realizm, idealizm, pozitivizm, rasyonalizm, kapitalizm ve liberalizm gibi akımlarla birlikte evde oturacak sandalye kalmadığı ifade edildi. Profesör Kaplan ve "Well..." Çıkmazı Messelenin yalnızca dil değil, derin bir zihniyet ve kültür meselesi olduğuna dikkat çekilen analizde, üniversite koridorlarında dolaşan ve Amerika'da doktora yaptıktan sonra her cümlesine "Ben, Amerika'da iken..." diye başlayan Profesör Kaplan profili örnek gösterildi. Toplantılarda "Well..." ve "As you know..." denildiğinde kimse bir şey bilmese dahi herkesin başını salladığı, bunun da entelektüel bir aşağılık kompleksinin göstergesi olduğu belirtildi. "Amerika'da söylenince bilimsel olan bir cümle, Konya'da söylenince neden yerel olmaktadır? Oxford'da söylenince felsefe, bizim köy kahvesinde söylenince neden laf olmaktadır?" sorusu yöneltildi. Medeniyet Taklit Etmek mi? Modernleşme arzusunun problemli olmadığını, asıl sorunun modernliği doğrudan taklit ile özdeşleştirmek olduğunu belirten uzmanlar şu tespiti yaptı: Medeniyet, başkasının elbisesini giymek değil, başkasının elbisesinin neden güzel olduğunu anlayabilmektir. Taklitçi toplum, başkasına benzeyerek gelişeceğini zanneder ancak sonunda kendisine benzeme yeteneğini kaybeder. Tarihte Roma, Osmanlı ve Japonya örneklerinde görüldüğü gibi mesele dışarıdan almak değil, alınan şeyin seni yönetmesine izin vermemektir. ​Yazının tamamını okumak için tıklayınız!